Dịch bệnh đã ảnh hưởng đến nền kinh tế từ vĩ mô đến vi mô, tạo nên làn sóng nhà đầu tư mới (còn gọi là F0) gia nhập thị trường ngày càng đông đảo. Nhu cầu tối ưu hóa dòng tiền để sinh lời cũng từ đó tăng cao. Đây là thời điểm lý tưởng để bắt đầu đầu tư: giá cổ phiếu ở mức hợp lý, trong khi lãi suất tiết kiệm giảm đáng kể. Bất kỳ ai cũng có thể bắt đầu hành trình đầu tư chỉ với số vốn nhỏ.

Tuy nhiên, lợi nhuận lại chỉ đến với những nhà đầu tư tỉnh táo và có hiểu biết. Hãy cùng TrueMoney+ tìm hiểu 7 sai lầm phổ biến mà người mới thường mắc phải, bạn cần lưu ý để tránh vấp phải.

1. Quá bận tâm đến biến động thị trường

Đây là lỗi thường gặp nhất ở người mới tham gia. Danielle Harrison – chuyên gia hoạch định tài chính tại Harrison Financial Planning – cho biết cô thường xuyên phải khuyên các khách hàng đừng theo dõi thị trường quá mức.

Việc cập nhật tin tức kinh tế là cần thiết, nhưng nếu theo dõi liên tục và phản ứng theo cảm xúc, bạn rất dễ bị cuốn vào trạng thái bất ổn: khi thì phấn khích, lúc lại lo lắng. Thị trường biến động từng phút từng giây, nếu bạn cứ chăm chăm nhìn bảng giá, dễ đưa ra quyết định vội vàng, thiếu căn cứ.

Lời khuyên cho nhà đầu tư mới:

Hãy thiết lập danh mục đầu tư phù hợp với mục tiêu tài chính, sau đó chỉ nên theo dõi vào các thời điểm định kỳ (ví dụ: mỗi tuần hoặc mỗi tháng một lần).

Xem thêm: Vay tiền để kinh doanh nhỏ: khi nào nên và nguồn vốn nào an toàn nhất?

2. Đầu tư theo xu hướng mà không phân tích kỹ

Nhiều nhà đầu tư mới dễ bị cuốn vào hiệu ứng FOMO (Fear of Missing Out – sợ bỏ lỡ cơ hội). Thấy người khác kiếm lời từ một mã cổ phiếu, một nhóm ngành hay một “trend” nào đó, bạn vội vàng lao theo mà không phân tích kỹ hoàn cảnh thị trường hay năng lực tài chính của mình.

Việc chạy theo xu hướng nhất thời không có chiến lược rõ ràng rất dễ dẫn đến thua lỗ. Thị trường tài chính luôn có chu kỳ và yếu tố bất ngờ – cần tỉnh táo và chuẩn bị kiến thức thật vững.

Lời khuyên cho nhà đầu tư mới:

Hãy ưu tiên xây dựng nền tảng kiến thức trước khi “xuống tiền”. Hoặc nếu muốn đầu tư an toàn hơn, bạn có thể chọn hình thức đầu tư thụ động thông qua các quỹ chỉ số (index fund) – nơi mà các chuyên gia tài chính sẽ thay bạn phân bổ vốn vào danh mục cổ phiếu ổn định, giúp giảm thiểu rủi ro.

Xem thêm: Đầu tư theo ngành: Hướng dẫn cách phân tích và lựa chọn các ngành tiềm năng

3. Quá tin vào lời khuyên trên mạng xã hội

Nhiều nhà đầu tư F0 thường tham khảo lời khuyên từ các hội nhóm, diễn đàn hay KOLs trên mạng xã hội. Nhưng cần nhớ rằng: không ai hiểu rõ tình hình tài chính, mục tiêu đầu tư và khả năng chịu rủi ro của bạn bằng chính bạn.

Một lời khuyên hiệu quả cho người này chưa chắc đã phù hợp với người khác. Hơn nữa, môi trường mạng là nơi mà bất kỳ ai cũng có thể phát ngôn, rất khó kiểm chứng độ chính xác của thông tin.

Lời khuyên cho nhà đầu tư mới:

Hãy sàng lọc thông tin cẩn trọng. Nếu cần, hãy tìm đến các chuyên gia tài chính uy tín hoặc các đơn vị tư vấn đầu tư có giấy phép để nhận được lời khuyên phù hợp với tình hình thực tế của bạn.

Xem thêm: Mạng xã hội khiến bạn vung tiền thế nào? Sự thật đáng suy ngẫm

4. Thiếu kiên nhẫn

Trong đầu tư, hai chữ “thời gian” luôn đóng vai trò then chốt. Thời gian không chỉ giúp vốn tăng trưởng theo lãi kép, mà còn là yếu tố quan trọng để hạn chế tác động từ các biến động ngắn hạn của thị trường.

Một trong những sai lầm lớn mà nhiều nhà đầu tư mới mắc phải là bán tháo cổ phiếu quá sớm, chỉ vì thấy tài khoản không tăng gấp đôi sau vài ngày hoặc vài tuần. Thậm chí, nhiều người chốt lời “non” vì cho rằng mức lợi nhuận chưa đáng kể, dẫn đến cảm giác thất vọng và mất động lực đầu tư.

Nếu bạn kỳ vọng tài sản của mình tăng nhanh chóng trong thời gian ngắn, rất có thể bạn đang đặt ra kỳ vọng không thực tế hoặc chưa chuẩn bị một kế hoạch tài chính phù hợp. Lợi nhuận cao luôn đi kèm rủi ro cao – và nếu bạn không sẵn sàng đối mặt với rủi ro đó, thì cần đánh giá lại chiến lược đầu tư của mình.

Lời khuyên cho nhà đầu tư mới:

Trước khi đầu tư, hãy xác định rõ các cột mốc: đầu tư trong bao lâu, mức lãi kỳ vọng là bao nhiêu, khi nào cần chốt lời hoặc chốt lỗ. Việc tuân thủ kỷ luật theo kế hoạch đã đề ra là chìa khóa giúp bạn đầu tư hiệu quả về lâu dài.

Xem thêm:

Quyết định đầu tư và 5 hành vi nên tránh để không bị ảnh hưởng xấu

Dòng tiền bền vững: 6 bí quyết để không bị cuốn vào FOMO

5. Không phân bổ hợp lý nguồn vốn đầu tư

Nhiều nhà đầu tư mới thường sử dụng bất kỳ khoản tiền nào mình có để đầu tư, mà không phân tích kỹ dòng tiền đó đến từ đâu – tiền tiết kiệm, tiền nhàn rỗi, hay tiền dành cho các chi tiêu thiết yếu trong tương lai?

Việc không phân biệt được tiền đầu tư ngắn hạn và dài hạn dễ dẫn đến rủi ro lớn, đặc biệt khi bạn cần rút vốn đúng lúc thị trường đang đi xuống. Thậm chí, một số người đã phải bán cổ phiếu trong thua lỗ để xoay xở chi phí sinh hoạt hay trả nợ.

Lời khuyên cho nhà đầu tư mới:

Chỉ nên sử dụng tiền nhàn rỗi – khoản tiền bạn có thể không cần dùng đến trong ít nhất 3 năm tới – để đầu tư. Những khoản dành cho các mục tiêu quan trọng như mua nhà, học phí cho con, hay quỹ dự phòng khẩn cấp nên được giữ ở những kênh an toàn hơn.

Xem thêm: Top 5 các kênh đầu tư phổ biến nhất cho người mới bắt đầu: Ưu và nhược điểm

6. Đầu tư mà không có mục tiêu rõ ràng

Đầu tư không chỉ để sinh lời – mà cần phải sinh lời phù hợp với mục tiêu tài chính cá nhân. Nhiều người mới bước chân vào thị trường thường đặt kỳ vọng chung chung như “kiếm thật nhiều tiền”, dẫn đến việc đầu tư thiếu định hướng và dễ bị cuốn theo thị trường.

Một sai lầm khác là so sánh hiệu quả đầu tư cá nhân với các chỉ số thị trường như S&P 500. Trong khi đây là chỉ số tham khảo hữu ích, thì mỗi người lại có khẩu vị rủi ro, thời gian đầu tư và nhu cầu tài chính khác nhau – không thể dùng cùng một “thước đo” cho tất cả.

Lời khuyên cho nhà đầu tư mới:

Hãy đặt ra những mục tiêu cụ thể, ví dụ: đầu tư để mua nhà trong 5 năm, tích lũy tài sản khi về hưu, hoặc tạo quỹ học vấn cho con. Từ đó, bạn có thể lựa chọn danh mục và chiến lược phù hợp, thay vì chạy theo lợi nhuận ngắn hạn.

Xem thêm:

Kiểm tra sức khỏe tài chính: 7 thói quen giúp bạn sống chủ động với tiền bạc

Khi nào nên bán cổ phiếu? 5 trường hợp bạn cần cân nhắc để bán ra

7. Trì hoãn cơ hội vì lo ngại

Sai lầm cuối cùng – nhưng không kém phần phổ biến – là không dám bắt đầu. Lo sợ rủi ro, ngại tìm hiểu, trì hoãn cơ hội hoặc đơn giản là muốn “để dành tiền cho chắc ăn” khiến nhiều người bỏ lỡ cơ hội tích lũy tài sản qua đầu tư dài hạn.

Nhưng nếu để tiền mãi trong tài khoản ngân hàng trong bối cảnh lạm phát tăng, thì số tiền đó thực tế mất dần sức mua theo thời gian. Ngoài ra, bạn cũng đánh mất cơ hội tận dụng sức mạnh của lãi suất kép – yếu tố tạo nên sự khác biệt lớn về giá trị tài sản theo năm tháng.

Lời khuyên: Không cần chờ đến khi có nhiều tiền mới đầu tư. Hãy bắt đầu từ những bước nhỏ, học hỏi dần, thử nghiệm với số vốn vừa phải. Quan trọng nhất là bạn bắt đầu sớm và đầu tư đều đặn – càng trì hoãn, bạn càng đánh mất thời gian quý giá nhất trong hành trình đầu tư.

Xem thêm:

FED là gì? FED gây tác động thế nào tới nền kinh tế thế giới?

Vốn ít đầu tư gì? 5 kênh đầu tư sinh lời tốt, rủi ro thấp

Nhà đầu tư chứng khoán F0 là gì? Các chỉ số tài chính cốt lõi mà nhà đầu tư F0 phải thuộc lòng

Hiểu rõ đầu tư lướt sóng là gì và những nguyên tắc sống còn cho nhà đầu tư tài chính

Kết luận

7 sai lầm phổ biến của người mới đầu tư trên đây không nhằm khiến bạn lo lắng, mà để giúp bạn tránh được những bước đi sai lầm ngay từ đầu. Đầu tư không phải là trò may rủi – đó là hành trình dài đòi hỏi kiến thức, kỷ luật và sự kiên nhẫn.

Hãy đầu tư như một người đi bộ đường dài, không phải như một tay đua nước rút. Khi bạn đầu tư đúng cách, lợi nhuận sẽ đến – không phải bằng sự may mắn, mà bằng sự chuẩn bị kỹ càng và tầm nhìn dài hạn.

Cập nhật thêm thông tin của TrueMoney+ tại:

Facebook: https://www.facebook.com/truemoneyplusofficial/

Zalo: https://zalo.me/86794561927556015

Tiktok: https://www.tiktok.com/@truemoneyplusofficial

Youtube: https://www.youtube.com/@truemoneyplus.official