Xe đang thế chấp có được mang đi cầm cố không? Đây là vấn đề cần cân nhắc kỹ vì tài sản đang được dùng để bảo đảm cho khoản vay hiện tại có thể phát sinh rủi ro về pháp lý và nghĩa vụ tài chính nếu tiếp tục dùng để bảo đảm cho khoản vay khác.
Cùng chuyên viên tài chính TrueMoney+ tìm hiểu quy định, rủi ro và những điều cần lưu ý trước khi vay thêm trong bài viết dưới đây.

1. Xe đang thế chấp có được mang đi cầm cố không?

Đây là vấn đề cần được phân biệt rõ ngay từ đầu. Không nên tự ý mang một chiếc xe đang thế chấp để tiếp tục cầm cố tại một bên khác khi chưa được bên nhận thế chấp đồng ý và chưa xác định rõ quyền xử lý tài sản theo hợp đồng.

Theo Bộ luật Dân sự 2015, tài sản bảo đảm có thể được sử dụng để bảo đảm thực hiện nhiều nghĩa vụ trong một số trường hợp nhất định, nhưng việc này phải đáp ứng các điều kiện pháp luật và giá trị tài sản phải đủ để bảo đảm cho các nghĩa vụ, đồng thời người bảo đảm phải thông báo cho bên nhận bảo đảm sau về việc tài sản đang được dùng để bảo đảm cho nghĩa vụ khác.

Điều này có nghĩa là câu trả lời không đơn giản là “xe đang thế chấp thì tuyệt đối không được cầm cố”, nhưng cũng không thể hiểu theo hướng “xe đang thế chấp vẫn có thể mang đi cầm cố ở bất kỳ đâu”.

Việc một tài sản có thể tiếp tục được dùng để bảo đảm cho nghĩa vụ khác hay không phụ thuộc vào tình trạng tài sản, hợp đồng bảo đảm, sự đồng ý của các bên và quy định pháp luật áp dụng.

1.1. Thế chấp và cầm cố xe khác nhau như thế nào?

Nhiều người thường sử dụng hai khái niệm thế chấp và cầm cố như thể chúng có cùng một ý nghĩa, nhưng về mặt pháp lý, đây là hai biện pháp bảo đảm khác nhau.

Theo Bộ luật Dân sự 2015, cầm cố tài sản là việc một bên giao tài sản thuộc quyền sở hữu của mình cho bên nhận cầm cố để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ. Trong khi đó, thế chấp tài sản là việc một bên dùng tài sản thuộc sở hữu của mình để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ nhưng không giao tài sản cho bên nhận thế chấp.

Với một chiếc ô tô, điều này có thể được hiểu đơn giản như sau:

Cầm cố: Tài sản thường được giao cho bên nhận cầm cố theo thỏa thuận.

Thế chấp: Chủ tài sản không giao tài sản cho bên nhận thế chấp, nhưng tài sản được dùng để bảo đảm cho nghĩa vụ.

Vì vậy, khi nói “xe đang thế chấp”, cần xác định chính xác chiếc xe đang được bảo đảm cho khoản vay nào, tại đâu và theo hình thức nào trước khi tính đến việc sử dụng chiếc xe cho một khoản vay mới.

1.2. Vì sao không nên tự ý mang xe đang thế chấp đi cầm cố?

Vấn đề nằm ở chỗ chiếc xe đã gắn với một nghĩa vụ tài chính đang tồn tại.

Nếu chủ xe tự ý sử dụng tài sản đang bảo đảm để thực hiện một giao dịch khác mà không kiểm tra hợp đồng hoặc không thông báo theo quy định, giao dịch mới có thể tạo ra tranh chấp giữa các bên, đặc biệt khi người vay không còn khả năng thanh toán.

Những vấn đề có thể phát sinh gồm:

Tranh chấp về quyền xử lý tài sản khi người vay không trả được nợ.
Khó khăn trong việc xác định quyền ưu tiên thanh toán giữa các bên nhận bảo đảm.
Rủi ro đối với người nhận cầm cố nếu không kiểm tra tình trạng pháp lý của tài sản.
Nguy cơ vi phạm nghĩa vụ đã cam kết trong hợp đồng vay hoặc hợp đồng bảo đảm ban đầu.

Do đó, nếu chiếc xe đang thế chấp, chủ xe không nên chỉ nghĩ đến việc “xe vẫn đứng tên mình nên muốn mang đi cầm cố ở đâu cũng được”.

Quyền sở hữu tài sản và quyền sử dụng tài sản làm biện pháp bảo đảm cho một nghĩa vụ khác là hai vấn đề cần được xem xét trong tổng thể hợp đồng và quy định pháp luật.

2. Xe đang thế chấp tại ngân hàng có được mang đi cầm cố tiếp không?

Đây là trường hợp thường gặp khi người vay đã dùng ô tô hoặc phương tiện khác để bảo đảm cho khoản vay mua xe, sau đó phát sinh nhu cầu cần thêm vốn.

Ví dụ, một người mua ô tô trả góp và dùng chính chiếc xe đó làm tài sản bảo đảm cho khoản vay. Sau một thời gian, người này cần thêm 100 triệu đồng để phục vụ kinh doanh và nghĩ rằng có thể mang chiếc xe đang thế chấp đến một đơn vị khác để vay tiếp.

Đây là tình huống không nên tự ý thực hiện.

Trước hết, người vay cần kiểm tra hợp đồng tín dụng và hợp đồng bảo đảm với ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng hiện tại để biết mình có những quyền và nghĩa vụ gì đối với chiếc xe.

2.1. Hợp đồng thế chấp có thể quy định gì về tài sản?

Trong một khoản vay có tài sản bảo đảm, hợp đồng thường xác định những nội dung liên quan đến tài sản, nghĩa vụ của bên vay và quyền của bên nhận bảo đảm.

Vì vậy, trước khi tìm thêm một khoản vay, chủ xe nên kiểm tra:

Chiếc xe có đang được đăng ký biện pháp bảo đảm hay không.
Hợp đồng hiện tại có hạn chế việc sử dụng tài sản để bảo đảm cho nghĩa vụ khác hay không.
Bên vay có nghĩa vụ thông báo cho bên nhận bảo đảm về việc dùng tài sản để bảo đảm nghĩa vụ khác hay không.
Quyền xử lý tài sản được quy định như thế nào nếu người vay không thực hiện nghĩa vụ.
Có yêu cầu phải được ngân hàng hoặc bên nhận thế chấp đồng ý trước hay không.

Nếu không chắc chắn về nội dung hợp đồng, người vay nên hỏi trực tiếp đơn vị đang nhận thế chấp thay vì tự suy đoán.

2.2. Tài sản có thể bảo đảm cho nhiều nghĩa vụ trong trường hợp nào?

Bộ luật Dân sự quy định tài sản có thể được dùng để bảo đảm thực hiện nhiều nghĩa vụ nếu đáp ứng các điều kiện nhất định. Trong đó, giá trị tài sản phải lớn hơn tổng giá trị các nghĩa vụ được bảo đảm, trừ trường hợp pháp luật hoặc các bên có thỏa thuận khác. Đồng thời, người bảo đảm cũng phải thông báo cho bên nhận bảo đảm sau về việc tài sản đang được dùng để bảo đảm cho nghĩa vụ khác.

Như vậy, về mặt nguyên tắc, việc một tài sản đã được dùng để bảo đảm cho một nghĩa vụ không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với việc tài sản đó tuyệt đối không thể tiếp tục bảo đảm cho nghĩa vụ khác.

Tuy nhiên, không nên biến quy định này thành suy nghĩ rằng cứ còn giá trị tài sản là có thể mang đi vay thêm.

Việc có được sử dụng tài sản cho nghĩa vụ thứ hai hay không còn phải xem xét:

Giá trị tài sản thực tế.

Giá trị các nghĩa vụ đang được bảo đảm.

Nội dung hợp đồng hiện tại.

Quyền của bên nhận bảo đảm trước.

Thỏa thuận giữa các bên liên quan.

Đây chính là lý do khách hàng cần được tư vấn cụ thể thay vì áp dụng một công thức chung cho mọi trường hợp.

3. Rủi ro khi tự ý mang xe đang thế chấp đi cầm cố

Nếu chủ xe không kiểm tra tình trạng pháp lý và hợp đồng hiện tại mà vẫn mang xe đang thế chấp đi cầm cố, rủi ro không chỉ nằm ở việc khoản vay mới có thể gặp vấn đề.

Điều đáng quan tâm hơn là một tài sản có thể đồng thời liên quan đến nhiều nghĩa vụ tài chính, khiến việc xử lý trở nên phức tạp nếu người vay mất khả năng thanh toán.

3.1. Rủi ro phát sinh tranh chấp về tài sản

Giả sử một chiếc ô tô đang được dùng để bảo đảm cho khoản vay tại ngân hàng, sau đó chủ xe tiếp tục sử dụng chính chiếc xe đó để bảo đảm cho một khoản vay khác.

Nếu người vay vẫn thanh toán đầy đủ cho cả hai khoản vay thì có thể chưa phát sinh tranh chấp ngay lập tức. Nhưng khi dòng tiền gặp vấn đề và người vay không thể tiếp tục thanh toán, câu chuyện sẽ trở nên phức tạp.

Khi đó, các bên có thể cùng quan tâm đến việc xử lý chiếc xe để thu hồi khoản nợ.

Một chiếc xe nhưng nhiều nghĩa vụ tài chính đồng thời tồn tại sẽ khiến việc xử lý tài sản cần được xác định rõ quyền của từng bên theo quy định và thỏa thuận.

3.2. Rủi ro ảnh hưởng đến khả năng trả nợ

Một rủi ro khác thường bị bỏ qua là việc dùng chiếc xe đang thế chấp để vay thêm có thể khiến tổng nghĩa vụ hàng tháng tăng lên đáng kể.

Ví dụ, một người đang có khoản trả góp mua xe 10 triệu đồng mỗi tháng nhưng tiếp tục vay thêm 100 triệu đồng bằng chính tài sản đó để phục vụ một nhu cầu khác.

Nếu khoản vay mới khiến tổng số tiền phải thanh toán mỗi tháng tăng lên 15 hoặc 20 triệu đồng, trong khi thu nhập không tăng tương ứng, áp lực tài chính có thể trở nên rất lớn.

Vì vậy, trước khi vay thêm, cần tính toán:

Tổng số tiền đang phải trả mỗi tháng.
Khoản thanh toán dự kiến của khoản vay mới.
Thu nhập ổn định thực tế.
Chi phí sinh hoạt thiết yếu.
Khoản tiền dự phòng khi thu nhập giảm hoặc phát sinh chi phí bất ngờ.

3.3. Rủi ro với bên nhận cầm cố mới

Không chỉ người vay chịu rủi ro.

Nếu một đơn vị nhận cầm cố tài sản mà không kiểm tra kỹ tình trạng pháp lý của tài sản, đơn vị đó cũng có thể đối mặt với rủi ro khi quyền xử lý tài sản bị hạn chế hoặc có bên nhận bảo đảm khác có quyền liên quan.

Đây là lý do các tổ chức tài chính cần thực hiện quy trình kiểm tra hồ sơ và tài sản trước khi quyết định cấp khoản vay.

Với khách hàng, điều này cũng cho thấy một nguyên tắc quan trọng: đừng tìm cách bỏ qua thông tin về khoản vay hiện tại chỉ để tăng khả năng được vay thêm.

Thông tin không đầy đủ có thể khiến chính khách hàng gặp bất lợi về sau.

Xem thêm: Có ô tô nhưng vẫn đi vay tín chấp? Bạn có thể đang mất nhiều chi phí hơn cần thiết.

4. Nếu xe đang thế chấp nhưng cần vốn thì nên làm gì?

Nếu đang sở hữu chiếc xe nhưng xe đã được dùng làm tài sản bảo đảm cho một khoản vay, nhu cầu cần thêm vốn vẫn có thể xuất hiện.

Thay vì lập tức tìm cách mang xe đi cầm cố tiếp, khách hàng nên đánh giá tình trạng tài chính và tìm phương án phù hợp với nghĩa vụ hiện tại.

4.1. Kiểm tra chính xác tình trạng khoản vay hiện tại

Bước đầu tiên là xác định chiếc xe đang được bảo đảm cho khoản vay nào và khoản vay còn bao nhiêu nghĩa vụ.

Khách hàng nên kiểm tra:

Dư nợ còn lại.

Thời hạn còn lại.

Số tiền phải thanh toán định kỳ.

Các khoản phí liên quan nếu muốn tất toán trước hạn.

Tình trạng đăng ký biện pháp bảo đảm nếu có.

Thông tin này sẽ giúp bạn biết chiếc xe đang ở trạng thái nào trước khi tìm kiếm nguồn vốn mới.

4.2. Xác định nhu cầu vốn thực tế

Không phải lúc nào cần thêm vốn cũng đồng nghĩa với việc phải dùng chính chiếc xe đang thế chấp để vay tiếp.

Hãy xác định rõ khoản tiền cần sử dụng và mục đích sử dụng.

Nếu chỉ cần một khoản tiền nhỏ trong thời gian ngắn, có thể cân nhắc những phương án tài chính khác phù hợp hơn thay vì tạo thêm một nghĩa vụ lớn.

Nếu cần một khoản vốn đáng kể để phục vụ công việc hoặc kinh doanh, cần lập kế hoạch dòng tiền cụ thể để biết nguồn tiền trả nợ sẽ đến từ đâu.

Vay để giải quyết nhu cầu vốn là một quyết định tài chính, không nên là phản ứng tạm thời khi ngân sách đang thiếu hụt.

4.3. Trao đổi với bên đang nhận thế chấp

Đây là bước quan trọng nếu bạn muốn tiếp tục sử dụng chiếc xe làm tài sản bảo đảm.

Hãy hỏi rõ bên đang nhận thế chấp:

Tài sản có được phép tiếp tục dùng để bảo đảm nghĩa vụ khác hay không.
Có cần sự đồng ý bằng văn bản hay không.
Giá trị tài sản được xác định như thế nào.
Nếu có thêm nghĩa vụ bảo đảm thì quyền xử lý tài sản của từng bên được xác định ra sao.
Có phương án điều chỉnh hoặc tái cơ cấu khoản vay hiện tại hay không.

Không nên tự mình kết luận rằng tài sản đủ giá trị để vay thêm mà bỏ qua các điều kiện của hợp đồng.

Xem thêm: Có ô tô nhưng không muốn bán xe thì làm sao có vốn?

5. Lời khuyên của TrueMoney+ khi xe đang thế chấp nhưng cần thêm vốn

Từ góc độ chuyên viên tài chính TrueMoney+, khi chiếc xe đang liên quan đến khoản vay, khách hàng không nên chỉ nhìn vào giá trị tài sản mà cần cân nhắc tổng nghĩa vụ tài chính.

Không tạo thêm áp lực vay nếu khả năng trả nợ không đảm bảo.
Khai báo trung thực tình trạng tài sản khi đăng ký khoản vay mới.
Tìm hiểu rõ điều kiện, giấy tờ và ảnh hưởng của khoản vay hiện tại.
Tính toán số tiền phải trả mỗi kỳ, tổng chi phí, thời hạn và điều kiện tất toán trước hạn.

Tài sản có giá trị không đồng nghĩa với khả năng vay tối đa; khoản vay phù hợp phải nằm trong khả năng kiểm soát của người vay.

Kết luận:

Xe đang thế chấp có được mang đi cầm cố không? Điều này phụ thuộc vào tình trạng khoản vay, hợp đồng và điều kiện bảo đảm của tài sản. Vì vậy, không nên tự ý mang xe đang thế chấp đi cầm cố khi chưa kiểm tra và trao đổi với bên nhận thế chấp.

Nếu cần thêm vốn, chủ xe nên: