Trong bối cảnh Chính phủ Việt Nam liên tục hoàn thiện khung pháp lý nhằm thúc đẩy khởi nghiệp và phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ, hệ thống thuế cũng được điều chỉnh nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp non trẻ. Từ năm 2025, nhiều quy định mới về thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) và các ưu đãi cho doanh nghiệp sáng tạo đã được áp dụng. Việc nắm vững những thay đổi này không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ đúng quy định pháp luật mà còn tận dụng được các cơ hội giảm chi phí, nâng cao hiệu quả kinh doanh và cạnh tranh trên thị trường.

Startup cần nhận thức rằng thuế không chỉ là nghĩa vụ mà còn có thể trở thành đòn bẩy phát triển nếu biết cách áp dụng chính sách đúng cách. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết các thay đổi quan trọng về thuế, đồng thời hướng dẫn các bước cụ thể để doanh nghiệp khởi nghiệp chủ động chuẩn bị, từ đăng ký kinh doanh đến quản lý tài chính minh bạch.

1. Nắm bắt các thay đổi quan trọng về thuế từ năm 2025

1.1. Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) – phân bậc theo doanh thu

Trước đây, hầu hết doanh nghiệp tại Việt Nam đều áp dụng mức thuế TNDN 20% bất kể quy mô doanh nghiệp. Tuy nhiên, Luật Thuế TNDN sửa đổi năm 2025 đã thiết lập cơ chế phân bậc thuế dựa trên tổng doanh thu hàng năm của doanh nghiệp, nhằm giảm gánh nặng tài chính cho các doanh nghiệp khởi nghiệp và vừa. Cụ thể:

Thuế suất mới:

Bậc doanh thu	Thuế suất TNDN
≤ 3 tỷ đồng/năm	15%
3 – 50 tỷ đồng/năm	17%
> 50 tỷ đồng	20%

Ý nghĩa của thay đổi này

Thay đổi này cực kỳ có lợi cho startup, đặc biệt là những doanh nghiệp đang trong giai đoạn sản phẩm chưa scale, doanh thu còn hạn chế nhưng chi phí Nghiên cứu và Phát triển (R&D), nhân sự và cơ sở vận hành lại rất cao.

Nói cách khác, Nhà nước hiểu bạn đang khó, và đây là chính sách giúp bạn “dễ thở hơn”.

Ví dụ: Startup thương mại điện tử quy mô nhỏ

Startup A, chuyên bán đồ gia dụng thủ công trên nền tảng online, đạt doanh thu năm 2024 là 2,7 tỷ. Nếu áp theo quy định cũ, mức thuế họ phải chịu là 20% trên lợi nhuận chịu thuế.

Từ 2025:

Thuế suất giảm còn 15%
Chi phí thuế giảm trung bình 25%

Số tiền tiết kiệm được trong năm đầu tiên đủ để họ đầu tư chụp ảnh sản phẩm, tối ưu ads và thuê thêm 1 nhân sự vận hành.

Đối với startup, đây không chỉ là con số trong sổ sách, mà là nhiên liệu cho tăng trưởng.

Xem thêm:

Kiến thức cơ bản về thuế thu nhập cá nhân: Hướng dẫn chi tiết và dễ hiểu

4 kiến thức tài chính không dạy ở trường mà người đi làm cần biết

1.2. Ưu đãi đặc thù cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo

Để thúc đẩy đổi mới sáng tạo, theo điều 10 Nghị quyết số 198/2025/QH15 quy định các ưu đãi thuế đặc thù cho doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực công nghệ, khoa học, nghiên cứu và phát triển. Cụ thể:

Miễn 100% thuế TNDN trong 2 năm đầu tiên kể từ khi phát sinh thu nhập chịu thuế.
Giảm 50% thuế TNDN trong 4 năm tiếp theo đối với thu nhập từ hoạt động đổi mới sáng tạo.

Ví dụ minh họa:

Startup V – giải pháp đọc hoá đơn tự động có:

Doanh thu từ 2024,
Chi phí R&D chiếm 70% tổng chi phí vận hành.

Nhờ chuẩn bị hồ sơ từ sớm, V được miễn thuế năm 2025–2026, giảm 50% thuế giai đoạn 2027–2030.
Khoản tiết kiệm này giúp họ mở rộng đội ngũ kỹ sư AI – nguồn lực mang tính quyết định.

Lưu ý quan trọng: Các ưu đãi chỉ áp dụng cho thu nhập từ hoạt động đổi mới sáng tạo. Doanh nghiệp cần hạch toán riêng biệt thu nhập từ các hoạt động kinh doanh khác để tránh rủi ro khi kiểm tra thuế.

Xem thêm:

Thuế giá trị gia tăng (GTGT) và Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN): Hai loại thuế quan trọng nhất

10 bước quyết toán thuế thu nhập cá nhân trên eTax Mobile năm 2026 mới nhất

2. Hành động cụ thể để doanh nghiệp khởi nghiệp ứng phó với thay đổi thuế

Để tận dụng hiệu quả các chính sách thuế mới, startup cần triển khai các bước hành động cụ thể, từ đăng ký kinh doanh đến quản lý kế toán, thuế minh bạch.

2.1. Đăng ký và xác định ngành nghề kinh doanh

Ngay từ khi thành lập, doanh nghiệp cần lựa chọn ngành nghề sát với hoạt động thực tế. Điều này vừa bảo đảm tính minh bạch vừa giúp xác định các ưu đãi thuế có thể áp dụng.

Các ngành nghề thường được hưởng ưu đãi gồm:

Công nghệ cao và chuyển giao công nghệ.
Nghiên cứu khoa học và phát triển sản phẩm mới.
Phát triển phần mềm và ứng dụng số.
Các hoạt động đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp sáng tạo.

Ví dụ minh họa:

Một doanh nghiệp tại Đà Nẵng phát triển thiết bị y tế thông minh khi đăng ký ngành nghề là “Sản xuất thiết bị y tế và nghiên cứu công nghệ mới” sẽ đủ điều kiện được hưởng miễn thuế trong hai năm đầu nếu doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chí về sáng tạo và phát triển sản phẩm.

2.2. Hoàn thiện hệ thống kế toán và chứng từ

Hệ thống kế toán không phải phần “làm cho có”. Startup muốn phát triển bền thì phải coi đây là nền tảng vận hành.

Những gì doanh nghiệp phải chuẩn hóa ngay:

Sử dụng phần mềm kế toán chuẩn quy định
Đào tạo nhân sự hoặc sử dụng dịch vụ kế toán chuyên nghiệp
Lưu trữ đầy đủ hóa đơn – chứng từ theo đúng chuẩn pháp lý
Tuân thủ quản lý hóa đơn điện tử
Tách biệt chi phí R&D, đổi mới sáng tạo để làm căn cứ hưởng ưu đãi

Khi hồ sơ minh bạch, doanh nghiệp không chỉ dễ dàng được hưởng ưu đãi thuế mà còn tạo sự tin cậy với ngân hàng, quỹ đầu tư, đối tác.

Ví dụ minh họa:

Startup logistic F bị truy thu hơn 200 triệu vì:

Hóa đơn lưu sai quy định,
Chi phí không có đủ chứng từ,
Dòng tiền lẫn lộn giữa tài khoản cá nhân và công ty.

Sau khi tái lập hệ thống kế toán, họ không chỉ tuân thủ tốt hơn mà còn có đủ cơ sở để xin hỗ trợ vốn vay ưu đãi năm 2026.

2.3. Lập hồ sơ và kê khai thuế đúng hạn

Startup rất hay mắc lỗi “quên hạn”, “nộp muộn”, “thiếu hồ sơ”, trong khi đây là nhóm lỗi dễ bị phạt nhất.

Lưu ý quan trọng:

Chuẩn bị hồ sơ chứng minh doanh nghiệp thuộc diện ưu đãi
Kê khai định kỳ đúng hạn
Đảm bảo báo cáo tài chính rõ ràng, số liệu xuyên suốt
Không kê khai thiếu, không để sót doanh thu

Kê khai bài bản giúp doanh nghiệp duy trì sự ổn định tài chính, đồng thời tránh rủi ro pháp lý khi thanh tra.

Ví dụ minh họa:

Agency sáng tạo S bị phạt vì thiếu một kỳ kê khai thuế GTGT do nhân sự phụ trách nghỉ giữa kỳ.

Khoản phạt chỉ 35 triệu, nhưng startup bị xếp vào nhóm tuân thủ thấp và mất ưu đãi thuế cho doanh nghiệp nhỏ trong năm kế tiếp.

2.4. Tối ưu hóa chi phí hợp pháp

Startup được phép “tối ưu”, không được phép “lách”. Và chính sách 2025 mở ra nhiều cơ hội tiết kiệm thuế đúng chuẩn.

Thu nhập được miễn thuế (tối đa 3 năm):

Thu nhập từ hợp đồng nghiên cứu khoa học
Thu nhập từ phát triển công nghệ
Thu nhập từ đổi mới sáng tạo
Thu nhập từ sản phẩm công nghệ mới lần đầu áp dụng
Thu nhập từ sản phẩm thử nghiệm trong giai đoạn thí điểm

Các khoản chi hợp lệ được trừ:

Chi cho hoạt động R&D
Chi cho phát triển công nghệ
Chi cải tiến – đổi mới sản phẩm
Chi chuyển đổi số
Chi cho hoạt động thử nghiệm công nghệ

Startup cần lên kế hoạch tài chính rõ ràng, phân nhóm chi phí hợp lệ, và hạch toán đầy đủ để giảm nghĩa vụ thuế một cách hợp pháp, minh bạch.

Ví dụ minh họa:

Một doanh nghiệp sản xuất robot tại TP. Hồ Chí Minh chi 500 triệu đồng cho nghiên cứu và thử nghiệm robot tự động. Khoản chi này được trừ vào chi phí hợp lệ, giảm lợi nhuận chịu thuế, giúp doanh nghiệp giảm nghĩa vụ thuế TNDN đáng kể.

Hiểu rõ các khoản chi được trừ và không được trừ giúp doanh nghiệp lập kế hoạch chi tiêu hợp lý, tối ưu hóa lợi nhuận hợp pháp thay vì chỉ tập trung cắt giảm chi phí ngắn hạn.

2.5. Tham vấn chuyên gia kế toán – thuế

Hệ thống thuế thường xuyên cập nhật, vì vậy việc tham vấn chuyên gia hoặc luật sư là cần thiết để:

Giải thích đúng các quy định phức tạp.
Tránh nhầm lẫn trong kê khai thuế.
Tận dụng tối đa các ưu đãi và lợi ích từ chính sách.

Xem thêm: 5 hình thức lừa đảo tài chính phổ biến ở Việt Nam – và cách nhận biết

3. Xây dựng nền tảng tài chính vững chắc cho doanh nghiệp khởi nghiệp

Ngoài việc thực hiện các bước trên, các doanh nghiệp khởi nghiệp cần xây dựng chiến lược tài chính bài bản để thích ứng lâu dài với thay đổi thuế:

Tách bạch các nguồn thu: Phân biệt rõ thu nhập từ hoạt động chính và hoạt động sáng tạo để dễ dàng hạch toán ưu đãi.
Quản lý chi phí hiệu quả: Lập kế hoạch chi phí cho nghiên cứu, thử nghiệm sản phẩm và hoạt động marketing, vừa hợp pháp vừa hiệu quả.
Duy trì sổ sách minh bạch: Sổ sách rõ ràng giúp tăng niềm tin với cơ quan thuế, ngân hàng, đối tác và nhà đầu tư.
Định kỳ rà soát thuế: Cập nhật thông tin thay đổi pháp luật và điều chỉnh kịp thời các kế hoạch tài chính, tránh rủi ro bị xử phạt.

Xem thêm:

Vay tiền để kinh doanh nhỏ: khi nào nên và nguồn vốn nào an toàn nhất?

7 chiến lược tối ưu dòng tiền cho doanh nghiệp đang gánh nợ

Hướng dẫn kiểm tra bản thân có bị tạm hoãn xuất cảnh, bị nợ thuế hay không?

4. Góc Nhìn từ TrueMoney+

Tại TrueMoney+, bên cạnh cung cấp các dịch vụ tài chính minh bạch cho cá nhân, chúng tôi nhận thấy các startup cũng đối mặt với thách thức tương tự về quản lý dòng tiền, tối ưu chi phí và tuân thủ thuế. Theo kinh nghiệm của chúng tôi:

Giải pháp quản lý dòng tiền linh hoạt: Startup có thể dùng các công cụ thanh toán, quản lý tài chính để đảm bảo minh bạch và đáp ứng nghĩa vụ thuế.
Tư vấn và kiểm soát rủi ro tài chính: Startup cần lập kế hoạch chi tiêu hợp lý, đánh giá rủi ro dòng tiền, tránh thiếu vốn ảnh hưởng hoạt động hoặc khả năng tận dụng ưu đãi thuế.
Hỗ trợ tài chính cho giai đoạn đầu: TrueMoney+ cung cấp dịch vụ tài chính minh bạch, giúp doanh nghiệp nhỏ và startup tiếp cận vốn kịp thời, duy trì hoạt động và triển khai kế hoạch R&D mà không vi phạm pháp luật.

Từ góc nhìn của TrueMoney+, các giải pháp tài chính minh bạch, linh hoạt và kiểm soát được dòng tiền không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ đầy đủ quy định thuế, mà còn tạo nền tảng vững chắc để tập trung vào đổi mới sản phẩm, mở rộng thị trường và phát triển bền vững.

5. Kết luận

Thay đổi về thuế từ năm 2025 mở ra cơ hội và thách thức đồng thời cho các doanh nghiệp khởi nghiệp tại Việt Nam. Startup nếu chủ động chuẩn bị sẽ:

Tuân thủ pháp luật và tránh rủi ro pháp lý.
Tận dụng các ưu đãi thuế để giảm chi phí và tăng khả năng đầu tư vào nghiên cứu, phát triển sản phẩm.
Nâng cao tính minh bạch, uy tín với nhà đầu tư và cơ quan quản lý.

Quy định thuế không còn là gánh nặng mà có thể trở thành đòn bẩy giúp doanh nghiệp tăng trưởng bền vững. Do đó, việc chuẩn bị từ giai đoạn đầu thành lập, xây dựng hệ thống kế toán minh bạch, tối ưu chi phí hợp pháp và tham vấn chuyên gia là những bước đi chiến lược mà mọi startup cần thực hiện.

Bằng cách thực hiện đầy đủ các bước này, doanh nghiệp khởi nghiệp không chỉ thích ứng nhanh với thay đổi thuế mà còn tạo nền tảng vững chắc để phát triển, mở rộng thị trường và nâng cao lợi thế cạnh tranh trong dài hạn.

Đồng thời, việc sử dụng các dịch vụ tài chính minh bạch từ TrueMoney+ giúp startup đảm bảo dòng tiền ổn định, quản lý chi phí hiệu quả và duy trì hoạt động kinh doanh trơn tru trong giai đoạn đầu, từ đó tập trung phát triển sản phẩm, mở rộng thị trường và tối ưu hóa cơ hội tăng trưởng.

Nếu cần tư vấn chi tiết và tìm gói vay phù hợp với nhu cầu cá nhân, bạn có thể liên hệ trực tiếp với TrueMoney+ qua các kênh chính thức:

Facebook: https://www.facebook.com/truemoneyplusofficial/

Zalo: https://zalo.me/86794561927556015

Tiktok: https://www.tiktok.com/@truemoneyplusofficial

Youtube: https://www.youtube.com/@truemoneyplus.official