Cổ tức là gì? Những điều bạn nên biết về trả cổ tức mới nhất 2025

Cổ tức là một thuật ngữ quen thuộc trong lĩnh vực tài chính, nhưng với những nhà đầu tư mới, đây có thể là một khái niệm khó hiểu. Việc hiểu rõ về cổ tức sẽ giúp bạn đưa ra các quyết định đầu tư hiệu quả hơn. Vậy cổ tức là gì? Vì sao cổ tức đóng vai trò quan trọng trong đầu tư? Hãy cùng TrueMoney+ tìm hiểu chi tiết.

1. Cổ tức là gì?

Theo Luật Doanh nghiệp 2020, cổ tức là khoản lợi nhuận ròng mà công ty phân chia cho các cổ đông trên mỗi cổ phần họ sở hữu.

Hiểu một cách đơn giản, sau khi công ty hoàn thành các nghĩa vụ tài chính và có lợi nhuận, phần lợi nhuận còn lại có thể được phân phối cho các cổ đông. Hình thức trả cổ tức sẽ phụ thuộc vào tình hình tài chính và chính sách của từng công ty.

Xem thêm: Top 5 xu hướng Fintech thay đổi ngành tài chính năm 2025

1.1 Trả cổ tức là gì?

Trả cổ tức, hay còn gọi là chia cổ tức, là việc công ty phân phối lợi nhuận cho các cổ đông, thường diễn ra định kỳ (ít nhất mỗi năm một lần). Tỷ lệ cổ tức mà mỗi cổ đông nhận được phụ thuộc vào số cổ phần mà họ sở hữu. Về phía nhà đầu tư, để được hưởng cổ tức, trước tiên họ cần mua cổ phiếu của doanh nghiệp và trở thành cổ đông. Các công ty tiềm năng thường thu hút nhiều nhà đầu tư vì khả năng sinh lời thông qua việc chia cổ tức.

Tuy nhiên, không phải toàn bộ lợi nhuận của công ty đều được chia thành cổ tức. Doanh nghiệp sẽ giữ lại một phần lợi nhuận để tái đầu tư, lập quỹ dự phòng và thực hiện các kế hoạch phát triển trong tương lai.

Thông thường, công ty sẽ trả cổ tức theo hai hình thức chính: bằng tiền mặt hoặc bằng cổ phiếu.

1.1.1 Trả cổ tức bằng tiền mặt

Đây là hình thức công ty chi trả cổ tức cho cổ đông dưới dạng tiền mặt. Cổ tức sẽ được tính theo tỷ lệ phần trăm trên mệnh giá cổ phiếu (thường là 10.000 đồng).

Ví dụ: Nếu công ty H quyết định chi trả cổ tức năm 2021 bằng tiền mặt với tỷ lệ 5%, thì mỗi cổ phiếu sẽ nhận được:

10.000 đồng x 5% = 500 đồng.

Giả sử một cổ đông sở hữu 1.000 cổ phiếu của công ty H, số tiền cổ tức họ nhận được sẽ là:

1.000 x 500 đồng = 500.000 đồng.

1.1.2 Trả cổ tức bằng cổ phiếu

Trong trường hợp này, thay vì trả tiền mặt, công ty sẽ phát hành thêm cổ phiếu và phân bổ cho cổ đông theo tỷ lệ tương ứng.

Ví dụ: Nếu công ty E chia cổ tức 10% bằng cổ phiếu, cổ đông sở hữu 100 cổ phiếu sẽ nhận thêm:

100 x 10% = 10 cổ phiếu.

Lưu ý rằng khi chia cổ tức bằng cổ phiếu, số tiền vẫn nằm trong công ty, không được rút ra ngoài. Điều này có nghĩa là tỷ lệ sở hữu của mỗi cổ đông trong công ty không thay đổi.

Ngược lại, nếu cổ tức được trả bằng tiền mặt, nhà đầu tư có thể sử dụng số tiền đó để tái đầu tư, mua thêm cổ phiếu nhằm tăng tỷ lệ sở hữu.

1.2 Tỷ suất cổ tức là gì?

Tỷ suất cổ tức là chỉ số thể hiện tỷ lệ lợi nhuận mà nhà đầu tư nhận được từ cổ tức so với giá cổ phiếu. Công thức tính như sau:

Tỷ suất cổ tức = (Số cổ tức được trả cho một cổ phiếu / Giá cổ phiếu) x 100%

Ví dụ: Nếu một công ty trả cổ tức hàng năm là 10.000 đồng/cổ phiếu, trong khi giá cổ phiếu hiện tại là 200.000 đồng, thì tỷ suất cổ tức sẽ là:

(10.000 / 200.000) x 100% = 5%.

Điều này có nghĩa là nếu bạn đầu tư 200.000 đồng vào cổ phiếu của công ty này, bạn sẽ nhận được 10.000 đồng cổ tức mỗi năm, tương đương với 5% lợi nhuận.

Tỷ suất cổ tức là một chỉ số quan trọng để đánh giá mức độ hấp dẫn của một cổ phiếu. Một công ty có tỷ suất cổ tức cao thường là công ty có lợi nhuận ổn định và chính sách chi trả cổ tức tốt.

1.3 Lịch chia cổ tức

Mỗi công ty sẽ có lịch chia cổ tức khác nhau, thường diễn ra định kỳ trong năm. Thông thường, doanh nghiệp sẽ công bố và thực hiện chi trả cổ tức sau Đại hội cổ đông thường niên vào các tháng 4, 5, 9 hoặc 12.

Sau khi chia cổ tức, giá cổ phiếu thường sẽ được điều chỉnh giảm để phản ánh lượng cổ tức đã được chi trả. Đây có thể là thời điểm tốt để nhà đầu tư mua cổ phiếu với giá thấp hơn. Vì vậy, nếu bạn đang quan tâm đến một công ty có chính sách cổ tức hấp dẫn, hãy theo dõi lịch chia cổ tức của doanh nghiệp đó để không bỏ lỡ cơ hội đầu tư.

Xem thêm: Kiến thức cơ bản về thuế thu nhập cá nhân: Hướng dẫn chi tiết và dễ hiểu

2. Quy định về việc trả cổ tức của doanh nghiệp

Mặc dù thời gian trả cổ tức có thể khác nhau giữa các doanh nghiệp, nhưng tất cả đều phải tuân thủ các quy định của pháp luật về điều kiện cũng như quy trình chi trả cổ tức. Luật Doanh nghiệp 2020 đã đưa ra các yêu cầu cụ thể nhằm đảm bảo quyền lợi của cổ đông cũng như tính minh bạch trong hoạt động tài chính của doanh nghiệp.

2.1 Điều kiện trả cổ tức

Theo quy định tại Luật Doanh nghiệp 2020, một doanh nghiệp chỉ được phép chia cổ tức cho cổ đông khi đáp ứng đủ các điều kiện sau:

• Hoàn thành nghĩa vụ tài chính: Doanh nghiệp phải hoàn tất việc trích lập các quỹ dự phòng theo quy định, bù đắp các khoản lỗ từ các năm trước (nếu có) và thực hiện đầy đủ các khoản trích lập quỹ khác theo pháp luật cũng như theo điều lệ công ty.
• Hoàn thành nghĩa vụ thuế: Trước khi chia cổ tức, doanh nghiệp phải đảm bảo đã nộp đầy đủ các khoản thuế và nghĩa vụ tài chính khác theo quy định của nhà nước.
• Đảm bảo khả năng thanh toán: Sau khi chi trả cổ tức, doanh nghiệp vẫn phải đảm bảo có đủ nguồn lực tài chính để thanh toán các khoản nợ và nghĩa vụ tài chính khác khi đến hạn.

Việc tuân thủ những điều kiện trên giúp đảm bảo rằng doanh nghiệp không gặp rủi ro tài chính sau khi chia cổ tức, đồng thời bảo vệ quyền lợi của cổ đông và các bên liên quan.

2.2 Quy trình thực hiện trả cổ tức

Theo Khoản 4, Điều 135 của Luật Doanh nghiệp 2020, quá trình chi trả cổ tức phải tuân theo 5 bước sau đây:

Bước 1: Họp Hội đồng quản trị (HĐQT) để quyết định việc chi trả cổ tức

Ban lãnh đạo công ty sẽ tổ chức họp Hội đồng quản trị để xem xét và đưa ra quyết định về:

• Mức cổ tức sẽ chi trả cho từng loại cổ phiếu.
• Hình thức chi trả (tiền mặt hoặc cổ phiếu).
• Thời gian và thủ tục chi trả cổ tức.

Bước 2: Họp Đại hội đồng cổ đông để thông qua phương án chi trả cổ tức

Doanh nghiệp tổ chức họp Đại hội đồng cổ đông thường niên để thông qua:

• Danh sách cổ đông đủ điều kiện nhận cổ tức.
• Phương án chi trả cổ tức.
• Mức cổ tức tương ứng với từng loại cổ phiếu.
• Ngày thực hiện chi trả cổ tức.

Cuộc họp này phải được tổ chức ít nhất 30 ngày trước ngày chi trả cổ tức để đảm bảo cổ đông có đủ thời gian chuẩn bị và thực hiện các quyền lợi liên quan.

Bước 3: Thông báo cho cổ đông về kế hoạch chi trả cổ tức

Trước khi tiến hành chia cổ tức, doanh nghiệp phải gửi thông báo bằng văn bản đến các cổ đông với các nội dung bao gồm:

• Tỷ lệ cổ tức được chia.
• Hình thức chi trả (bằng tiền mặt hoặc cổ phiếu).
• Nguồn vốn sử dụng để chi trả cổ tức.
• Ngày thực hiện chi trả cổ tức.

Doanh nghiệp có trách nhiệm thực hiện đúng nội dung đã thông báo để đảm bảo tính minh bạch và quyền lợi của cổ đông.

Xem thêm: Vốn ít đầu tư gì? 5 kênh đầu tư sinh lời tốt, rủi ro thấp

Bước 4: Gửi thông báo chính thức về lịch chi trả cổ tức

Chậm nhất 15 ngày trước ngày chi trả cổ tức, doanh nghiệp phải gửi thông báo chính thức đến từng cổ đông. Thông báo này cần nêu rõ thời gian cụ thể, hình thức nhận cổ tức và các thủ tục liên quan.

Bước 5: Thực hiện chi trả cổ tức theo kế hoạch

Doanh nghiệp tiến hành chi trả cổ tức đúng theo thời gian và hình thức đã thông báo trước đó. Việc chi trả phải đảm bảo đúng đối tượng, đúng số lượng và đúng thời hạn để tránh tranh chấp hoặc khiếu nại từ cổ đông.

3. Cổ tức có tính thuế thu nhập không?

Theo quy định của nhà nước, thu nhập từ cổ tức phải chịu thuế thu nhập cá nhân với mức thuế suất 5% trên tổng số tiền cổ tức nhận được. Cách tính thuế sẽ khác nhau tùy thuộc vào hình thức nhận cổ tức.

• Cổ tức bằng tiền mặt: Nhà đầu tư sẽ bị khấu trừ 5% thuế thu nhập cá nhân ngay khi nhận cổ tức.

Ví dụ: Nếu công ty chi trả cổ tức bằng tiền mặt với mức 500 đồng/cổ phiếu, sau khi trừ thuế thu nhập cá nhân 5%, nhà đầu tư thực nhận sẽ là:

500 đồng – (500 x 5%) = 475 đồng/cổ phiếu

• Cổ tức bằng cổ phiếu: Nhà đầu tư không bị đánh thuế ngay lập tức khi nhận cổ tức dưới dạng cổ phiếu. Tuy nhiên, khi nhà đầu tư bán cổ phiếu này, họ sẽ phải nộp thuế thu nhập cá nhân từ chuyển nhượng chứng khoán, với mức thuế suất 0,1% trên tổng giá trị giao dịch.

Như vậy, nếu bạn nhận cổ tức bằng cổ phiếu, bạn sẽ chỉ phải đóng thuế khi thực hiện giao dịch bán cổ phiếu. Đây là một yếu tố quan trọng mà nhà đầu tư nên cân nhắc khi lựa chọn hình thức nhận cổ tức.

4. Lưu ý khi mua cổ phiếu để nhận cổ tức

Khi đầu tư vào cổ phiếu với mục tiêu nhận cổ tức, nhà đầu tư cần lưu ý một số yếu tố quan trọng để đảm bảo quyết định đầu tư có hiệu quả.

4.1 Nghiên cứu kỹ về doanh nghiệp

Trước khi mua cổ phiếu, hãy tìm hiểu kỹ về doanh nghiệp để đánh giá:

• Tình hình tài chính: Công ty có ổn định hay không? Có lợi nhuận đều đặn qua các năm không?
• Chiến lược cổ tức: Công ty có chính sách trả cổ tức nhất quán hay không? Cổ tức có tăng theo thời gian không?
• Tiềm năng tăng trưởng: Doanh nghiệp có khả năng duy trì và phát triển trong tương lai không?

4.2 Đánh giá tỷ suất cổ tức

Tỷ suất cổ tức giúp nhà đầu tư biết được mức lợi nhuận mà họ có thể nhận được so với giá cổ phiếu. Tuy nhiên, không phải công ty nào trả cổ tức cao cũng là lựa chọn tốt. Nhà đầu tư cần xem xét:

• Tỷ suất cổ tức có hợp lý không? Nếu quá cao, có thể công ty đang gặp khó khăn và cố gắng thu hút nhà đầu tư.
• Tình hình tài chính của công ty có ổn định không? Nếu công ty đang chịu nợ lớn nhưng vẫn chia cổ tức cao, đây có thể là dấu hiệu rủi ro.

4.3 Lựa chọn thời điểm mua cổ phiếu hợp lý

• Giá cổ phiếu thường có biến động trước và sau ngày chốt danh sách nhận cổ tức. Nếu bạn mua ngay trước ngày chốt, giá có thể đã tăng cao và sau đó giảm khi công ty chi trả cổ tức.
• Để tối ưu hóa lợi nhuận, bạn nên theo dõi thị trường, xác định điểm mua phù hợp thay vì chỉ tập trung vào việc nhận cổ tức.

4.4 Đa dạng hóa danh mục đầu tư

• Không nên đầu tư toàn bộ vốn vào một công ty hoặc một ngành duy nhất. Việc đa dạng hóa danh mục sẽ giúp bạn giảm thiểu rủi ro khi một doanh nghiệp hoặc ngành gặp biến động.

Xem thêm: Đầu cơ vs. Đầu tư: Hiểu đúng để lựa chọn thông minh!

Kết luận

Đầu tư vào cổ phiếu để nhận cổ tức là một chiến lược đầu tư dài hạn giúp tạo thu nhập thụ động. Tuy nhiên, để thành công, nhà đầu tư cần trang bị kiến thức tài chính, phân tích kỹ doanh nghiệp và có chiến lược đầu tư rõ ràng.

Bên cạnh đó, thị trường tài chính luôn có những biến động không lường trước. Vì vậy, nhà đầu tư cần có kế hoạch dự phòng rủi ro, theo dõi thị trường thường xuyên để điều chỉnh chiến lược đầu tư kịp thời.

Việc kết hợp giữa đầu tư cổ tức và tăng trưởng vốn sẽ giúp bạn đạt được lợi nhuận bền vững trong dài hạn.

Cập nhật thêm thông tin của TrueMoney+ tại:

Facebook: https://www.facebook.com/truemoneyplusofficial/

Zalo: https://zalo.me/86794561927556015

Tiktok: https://www.tiktok.com/@truemoneyplusofficial

Youtube: https://www.youtube.com/@truemoneyplus.official